Liana parvaz

معرفی مسجد عتیق | شیراز

  1. صفحه اصلی
  2. گردشگری

مسجد عتیق

این مسجد اولین هسته مذهبی در شهر شیراز است که جدا از عملکرد مذهبی نقش اجتماعی، سیاسی نیز داشته‌است و به همین دلیل دارای ۶ ورودی در اضلاع مختلف می‌باشد که مهم‌ترین آن ورودی ضلع شمالی است که در دوره صفویه بازسازی گردیده‌است. مسجد جامع عتیق کهنترین مسجد شیراز می‌باشد که مسجد جمعه یا آدینه نیز نامیده می‌شود. بنای اولیه این مسجد در سال ۲۸۱ هجری قمری در زمان عمرو لیث صفاری ساخته شده‌است. بعدها شاه اسحق اینجو در سال ۷۵۲ هجری قمری ساختمانی در میان مسجد بنا کرد که آن را خدایخانه یا دارالمصحف می‌نامند و مکان نگهداری قرآن مجید و مکان تلاوت آن بوده‌است. کتیبه سنگی آن از نمونه‌های ارزنده هنر خطاطی به‌شمار می‌رود. این کتیبه به خط یحیی الجمالی الصوفی خطاط نامدار زمان شاه اسحق نوشته شده و حاوی جملاتی در شان قرآن مجید است در سمت جنوب این مسجد دیواری قرار گرفته که به دیوار ندبه مشهور است؛ برای تمایز این دیوار با سایر دیوارها علامت تک پیک یا سرو به صورت کاشی کاری آبی رنگی مشخص شده‌است.

مسجد عتیق شیراز

گفته می‌شود این دیوار محلی بوده که براق در هنگام عروج پیامبر از این محل حرکت کرده‌است این مسجد توسط اعراب ساخته شده و در زمان حکومت معتصم عباسی مورد بازسازی قرار گرفته است. در دوران آل بویه مسجد گسترش یافته و بخش­هایی به آن افزوده شده است.
کتیبه‌ای از سال 481 هجری قمری در مسجد وجود دارد که قدیمی‌ترین سند آن به شمار می‌رود. در سمت راست ورودی مسجد صفه‌هایی از دوران دیلمی در قرن چهارم هجری دیده می‌باشد. در سمت چپ ورودی مسجد شبستان چهل ستونی آن واقع شده است که ساخت آن به دوران آل مظفر در سدة هشتم هجری بازمی‌گردد. ایوان جنوبی و ساختمان‌های اصلی مسجد که در این ضلع قرار گرفته ­اند متعلق به قرن پنجم هجری قمری و دوران سلجوقیان است. ایوان غربی آن در قرن ششم هجری ساخته شده و دارای مقرنس کارهای بسیار زیبایی می‌باشد. این مسجد یک موزه معماری زیبایی است که آثار نفیس و چشمگیری را داردسجد عتیق که به آن مسجد آدینه نیز گفته می‌شود، قدیمی‌ترین مسجد شیراز است و در شرق حرم شاه‌چراغ قرار دارد به نحوی که یکی از ورودی‌های آن از داخل حیاط حرم شاه‌چراغ است.

عتیق مسجد-شیراز

کاوش‌های باستان‌شناسی نشان می‌دهد این مسجد را روی بقایای عبادتگاهی قدیمی (احتمالا آتشکده) بنا کرده‌اند و حتی نقشه‌ی بنای قبلی در طراحی مسجد نیز تاثیرگذار بوده است. این عبادتگاه قدیمی مربوط به دوره‌ی پیش از اسلام است، ولی به علت محدودیت در کاوش‌ها مشخص نیست متعلق به کدام یک از دوره‌های تاریخی است. ساخت بنای این مسجد متعلق به دوران حکومت عمرولیث صفاری، دومین فرمانروای سلسله‌ی صفاریان یعنی بین سال‌های ۲۶۵ هجری قمری تا ۲۸۷هجری قمری است. بنای این مسجد در طول حیات خود بارها مرمت شده است که بسیاری از این مرمت‌ها قدمت قابل توجهی دارند.

سوال یا نظرتان درباره این مطلب را با ما به اشتراک بگذارید

پیام خود را بنویسید